کشف قمر اپیمتئوس زحل داستان دو قمر هممدار و تبادل مکان بیسابقه, در دسامبر سال ۱۹۶۶، یکی از جذابترین کشفهای نجومی در سیستم شمسی رخ داد که سالها ابهام آن باقی ماند. ریچارد واکر، اخترشناس مشهور، مشاهداتی را ثبت کرد که در ابتدا منجر به شناسایی قمر جانوس شد، اما او در آن زمان متوجه وجود دو جسم متمایز در مدار یکسان نشد.
کشف تاخیر یافته دو قمر متمایز باید تا اکتبر ۱۹۷۸ صبر میکردیم تا استفن لارسون و جان فونتین با تحلیل دقیقتر دادهها، واقعیت شگفتانگیز را فاش کنند مشاهدات سال ۱۹۶۶ مربوط به دو قمر جداگانه با مدارهای gầnاً یکسان بود، نه یک جسم واحد. این کشف تأخیر یافته، راه را برای نامگذاری رسمی این أجرام در سال ۱۹۸۳ توسط انجمن بینالمللی نجوم هموار کرد.
رقص منحصر به فرد اپیمتئوس و جانوس اپیمتئوس یکی از ۱۵۰ قمر شناختهشده زحل است که با قمر جانوس یک رابطه مداری فوقالعاده و نادر دارد. برخلاف تصور اولیه اخترشناسان درباره وجود تنها یک جسم در این مدار، تحقیقات نشان داد این دو قمر بدون هیچ برخوردی در مدارهای تقریباً همپوشانی میگردند.
یستم شمسی مشاهده نشده است.
شواهد عکاسی و تأیید نهایی در سال ۱۹۷۹، یان فضایی پایونیر ۱۱ تصاویری ارسال کرد که قمری را نشان میداد که گمان میرفت اپیمتئوس باشد (با کد 1979). با این حال، به دلیل محدودیت دادههای مداری در آن زمان، قطعیت کامل درباره هویت دقیق این جسم حاصل نشد. با پیشرفت تکنولوژی رصد و ارسال یانهای کاوشگر بعدی مانند وایاجر و کاسینی، وجود دو قمر جداگانه و مکانیزم تبادل مدار آنها به طور قطعی تأیید گردید.
اهمیت علمی این جفت قمر مطالعه اپیمتئوس و جانوس، کلید درک دینامیک پیچیده سیستم حلقهها و اقمار کوچک زحل است. این جفت قمر، مدلهای نظری نجومین را درباره ثبات مداری، تبادل زخم زاویهای و شکلگیری سیستمهای ماهوارهای چالش میدهد و اطلاعات ارزشمندی درباره تاریخچه اولیه سیستم شمسی فراهم میکند.