معماری 5 در پردازندههای رایزن ۹۰۰۰ پیشرفت IPC، سوکت و زمانبندی عرضه, معماری 5 نسل جدید پردازندههای دسکتاپ و موبایل AMD است که قرار است در نیمه دوم سال ۲۰۲۴ به بازار عرضه شود. این معماری با تمرکز بر افزایش کارایی در تسکهای سنگین و پردازش موازی، هدف دارد تا رقیب مستقیم برای تراشههای نسل چهاردهم اینتل باشد.
اگرچه ادعاهای شرکت قرمز نشاندهنده پیشرفت چشمگیر است، اما قضاوت نهایی منتظر تستهای مستقل و بنچمارکهای واقعی پس از رونمایی رسمی میماند. زمانبندی رونمایی و عرضه پردازندههای 9000 AMD در ژانویه سال جاری تایید کرد که نسل جدید پردازندهها در نیمه دوم ۲۰۲۴ معرفی میشوند. چهار مدل اصلی سری 9000 شامل 9 9950X، 9 9900X، 7 9700X و 5 9600X قرار است در ۳۱ ژوئیه (۹ مرداد) رونمایی شوند.
خصات فنی و بهبودهای معماری 5 در رویداد 2024، AMD جزئیات فنی چهار پردازنده را منتشر کرد.
اگرچه تعداد هستهها، تردها، حافظه نهان و فرکانسهای کلاک در بسیاری از موارد مشابه نسل پیشین ( 4) باقی ماندهاند، اما تغییرات بنیادین در لایه معماری باعث افزایش IPC (تعداد دستورالعمل در هر سیکل) شده است.
اکثر تراشههای جدید با TDP پایینتری نسبت به همتایان نسل قبلی عرضه شدهاند؛ تنها 9 9950X با توان حرارتی ۱۷۰ وات (مشابه 7950X) باقی مانده است. شنیدهها مبنی بر افزایش TDP مدل 7 9700X از ۶۵ به ۱۲۰ وات وجود دارد، اما با توجه به نزدیکی به زمان عرضه، احتمالاً AMD این تغییر را برای یک نسخه جداگانه یا مدلهای آینده نگه داشته است.
پشتیبانی از تکنولوژی SMT (چندریسمانی همزمان) همچنان حفظ شده و با بهینهسازی تأخیر و دقت تردها، کارایی موازی بهبود یافته است. پردازندههای جدید همچنین از معماری گرافیکی یکپارچه RDNA 3.5 بهره میبرند که عملکرد گرافیکی بهتری نسبت به نسل قبل ارائه میدهد. سازگاری سوکت و چیپستهای جدید یکی از مزیتهای بزرگ اکوسیستم AMD، طول عمر سوکت است.
برخلاف استراتژی اینتل که معمولاً سوکت را هر دو یا سه نسل یکبار تغییر میدهد، پلتفرم پشتیبانی از چندین نسل پردازنده را تضمین میکند. کاربران مالک مادربوردهای با چیپست، و میتوانند با یک بهروزرسانی ساده بایوس (BIOS)، پردازندههای 5 را نصب کنند و از امکانات جدید بهرهمند شوند. همزمان با عرضه پردازندهها، چیپستهای جدید و نیز معرفی شدهاند.
این چیپستها به صورت پیشفرض از استاندارد پشتیبانی میکنند و خطوط PCI 5.0 را برای کارتهای گرافیک و درایوهای فراهم میآورند. پشتیبانی از فرکانسهای حافظه بالاتر در این پلتفرمها، پتانسیل ارتقای کارکرد در نسلهای آینده را هم فراهم میکند. عملکرد و پیشرفت IPC در بنچمارکهای اولیه دادههای اولیه منتشرشده توسط AMD نشاندهنده افزایش میانگین ۱۶ درصدی در IPC است که در برخی کاربارها میتواند تا ۳۵ درصد برسد.
ادعا شده که 9 9950X در رندرینگ بلندر تا ۵۶ درصد سریعتر از عمل میکند. در بازیها نیز برتری ۴ تا ۲۳ درصدی گزارش شده است. پردازشهای مبتنی بر هوش مصنوعی نیز از تسریع سختافزاری در این معماری بهرهمند خواهند شد. با این حال، اعداد رسمی و مستقل پس از رفع انب (حظر انتشار) و تستهای رسانههای سختافزاری نهایی میگردند.
حافظه نهان سهبعدی (3D ) در نسل جدید تکنولوژی 3D که با 7 5800 آغاز و با 7800 به اوج رسید، ستون فقرات عملکرد گیمینگ AMD است. دونی ولیگروسکی، مدیر ارشد بازاریابی فنی AMD، تایید کرده که مدلهای بر پایه 5 در حال توسعه هستند و عملکردی فراتر از نسلهای 3 و 4 ارائه خواهند داد.
شایعات حاکی از آن است که AMD طراحی چیپلت را بازطراحی کرده تا حافظه کش اضافی در طیف وسیعتری از مدلها در دسترس باشد، همراه با احتمال افزایش فرکانسهای کاری در این مدلها. معماری 5 میتواند نقطه عطفی در موقعیت رقابتی AMD باشد. در صورت صحت ادعاهای کارایی و عملکرد، این معماری نه تنها در دسکتاپهای پرقدرت، بلکه در لپتاپها و سرورها نیز نقش تعیینکنندهای ایفا خواهد کرد.
منتظرمان میماند تا با عرضه رسمی و تستهای واقعی، واقعیت این ارقام آشکار گردد.