احیای گرگ وحشت و برنامههای کولوسال برای بازگشت ماموت، دودو و ببر تاسمانی, شرکت بیوتکنولوژی کولوسال بیوساینسز با مقیمیت در تگزاس، با اعلام خبر تولد سه نوزاد گرگ وحشت، گامی تاریخی در حوزه مهندسی ژنتیک و احیای گونههای منقرضشده برداشته است. این دستاورد تنها آغاز یک نقشه راه گستردهتر است که در آن بازگرداندن ماموت پشمالو، پرنده دودو و ببر تاسمانی (گرگ تاسمانی) به عنوان اهداف اصلی تعریف شدهاند.
ژنتیک از استخراج دیانای تا تولد جانشین روش کار کولوسال بر پایه توالیسازی ژنوم کامل گونه منقرض از نمونههای فسیلی یا موزهای استوار است.
دانشمندان پس از بازسازی کد ژنتیکی، آن را با نزدیکترین خویشاوند زنده مقایسه کرده و ژنهای منحصر به فرد گونه منقرض را شناسایی میکنند. در مرحله بعد، ژنوم گونه زنده با تکنیکهای ویرایش ژن (مانند کریسپر) اصلاح شده تا ویژگیهای ظاهری و فیزیولوژیک گونه منقرض را بازتولید کند.
سلولهای ویرایششده برای تشکیل امبریو به کار رفته و در رحم یک ماده جانشین از گونه نزدیک، پیادهسازی میشوند. در مورد گرگ وحشت، تیم محققان موفق شد ۲۰ جهش ژنتیکی کلیدی در ژنوم گرگ خاکستری اعمال کند. امبریوهای حاصل در رحم مادران جانشین پیادهسازی شدند و سه نوزاد سالم با نامهای رومولوس، رمولوس و کالیسی متولد گردیدند.
این گرگهای باستانی که الهامبخش موجودات سریال بازی تاج و تخت بودهاند، حدود ۱۲,۵۰۰ سال پیش منقرض شدهاند؛ احتمالاً به دلیل از بین رفتن شکارهای خود ناشی از فعالیت انسانها.
۳ جانور منقرض در آمریکای شمالی ماقبل تاریخ + ویدیو بن لام، مدیرعامل کولوسال، این موفقیت را اثبات کارایی پلتفرم احیای گونههای شرکت توصیف کرد و تأکید کرد ما متعهد به اصلاح گذشته و بازسازی طبیعت در مقیاس جهانی هستیم. طرفداران این رویکرد معتقدند بازگشت گونههای کلیدی میتواند اکوسیستمها را تثبیت کرده و حتی در مقابله با تغییرات اقلیمی موثر باشد؛ برای مثال، ماموت پشمالو با بازسازی مراتع قطبی میتواند از ذوب یخهای جاودانه جلوگیری کند.
چالشها و انتقادات کارشناسان زیستشناسی با این حال، نگرانیهای جدی در میان محققان حفظ طبیعت وجود دارد. نیتیک سکار، دانشمند حفاظت از محیط زیست، در تحلیلی برای آرز تکنیکا هشدار داد که تمرکز منابع گسترده روی پروژههای دیایکستینکشن میتواند توجه و بودجه را از اولویتهای فوری محافظت از گونههای در خطر فعلی و حفظ زیستگاهها منحرف سازد.
او این تلاشها را به خطر تبدیل شدن به یک سرگرمی انسانی پرهزینه دانست که فایده اکولوژیکی قطعی و فوری ندارد. ماموت پشمالو هدف نزدیک دستی ماموت پشمالو حدود ۴۰۰۰ سال پیش از روی زمین ناپدید شده، اما کولوسال پیشبینی میکند اولین نوزادان در سال ۲۰۲۸ متولد خواهند شد. دو پیشرفت کلیدی این مسیر را هموار کرده رمزگشایی کامل ژنوم ماموت و تولید موفق موشهای پشمالو در مارس گذشته.
این موشها با ویرایش ژنوم، موهای بلند، ضخیم و طلایی و انباشت چربی مناسب برای تحمل سرما را نشان دادند. بت شاپیرو، مدیر علمی کولوسال، این نتیجه را تاییدیه صحت ژنهای هدف برای انتقال به فیل آسیایی توصیف کرد. فیل آسیایی به عنوان مادر جانشین انتخاب شده، زیرا ۹۵ درصد ژنوم مشترک با ماموت دارد. کولوسال در حال توسعه پروتکلهای تولید سلولهای بنیادی چندقدرتمند در فیل است تا تولید گمیت و امبریو را ممکن سازد.
پرنده دودو احیای اولین پرنده منقرض دودو، پرندهای پرواز نکردن و وزنی حدود ۲۲ کیلوگرم، در جزیره موریس زندگی میکرد و تا سال ۱۶۸۱ به دلیل شکار، جنگلزدایی و ورود گونههای مهاجم توسط هلندیها منقرض شد. کولوسال با استفاده از نمونههای موزهای، ژنوم کامل دودو را در سال ۲۰۲۲ بازسازی کرد. نزدیکترین خویشاوند زنده، کبوتر نیکوبار است. چالش اصلی پیش رو، ایجاد تنوع ژنتیکی کافی برای جلوگیری از ناسلیگیری و تشکیل جمعیت کلونی است.
با این حال، پرورش دودو از نظر فنی سادهتر از پستانداران بزرگ است، زیرا رشد جنین در تخم خارج از رحم رخ میدهد و نیاز به مادری جانشین پیچیده ندارد. گرگ تاسمانی (ببر تاسمانی) کیسهدار منقرض استرالیا گرگ تاسمانی، بزرگترین پستاندار گوشتخوار کیسهدار، ۸۹ سال پیش (۱۹۳۶) رسماً منقرض اعلام شد. عوامل انقراض شامل شکار سازمانیافته، از دست رفتن زیستگاه و رقابت با گونههای مهاجم بود.
خوشبختانه، صدها نمونه موزهای با دیانای باکیفیت در دسترس است. اندرو پاسک، محقق دانشگاه ملبورن و همکار کولوسال، ژنوم کامل را در ۲۰۱۷ توالیسازی و با ژنوم دانارت، یک پستاندار کیسهدار کوچک، مقایسه کرده تا ژنهای منحصر به فرد را استخراج کند. مرحله جاری شامل ویرایش ژنوم دانارت برای تطبیق با ژنوم گرگ تاسمانی، تولید امبریو و پیادهسازی در رحم مادران دانارت است.
اگرچه مسیر طولانی باقی مانده، اما دسترسی به مواد ژنتیکی متنوع، شانس موفقیت را بالا برده است.