>> قاتل پنهان در آشپزخانهها اجاقهای گازی سالانه ۴۰ هزار جان میگیرند >> تهدیدی نامرئی در محیط خانه خطرات اجاقهای گازی آمارهای اخیر تصویر نگرانکنندهای از آلودگی هوای داخلی ناشی از اجاقهای گازی ترسیم میکنند. بر اساس تحقیقات علمی، انتشار آلایندههای سمی از این دستگاهها سالانه عامل مرگ زودرس دهها هزار نفر در قاره اروپا شده است. این پدیده به عنوان یک بحران بهداشتی عمومی شناخته میشود که نیازمند اقدام فوری است.
تحقیقات علمی و آمارهای مرگبار یک مطالعه جامع انجام شده توسط دانشگاه جیمی اول اسپانیا با حمایت بنیاد آب و هوای اروپا، ابعاد این فاجعه را فاش کرده است. نتایج نشان میدهد که اجاقهای گازی با انتشار دیاکسید نیتروژن و سایر گازهای مضر، مستقیماً باعث بروز بیماریهای قلبی و ریوی و افزایش معدل مرارت میشوند.
خود را از دست میدهند.
انتشار جغرافیایی استفاده از اجاقهای گازی دادهها نشان میدهد که اگرچه تنها یکسوم خانوارهای اتحادیه اروپا از اجاقهای گازی استفاده میکنند، اما این نرخ در برخی کشورها به شدت بالاتر است. در بریتانیا، ایتالیا، هلند، رومانی و مجارستان، بیش از ۶۰ درصد خانوارها همچنان برای پختن غذا از سوختهای فسیلی در محیط بسته استفاده میکنند که خطر ابتلا به بیماریهای تنفسی را برای جمعیت وسیعی بالا میبرد.
خلأ قانونی در استانداردهای کیفیت هوای داخلی نکته قابل توجه در این گزارش، تضاد در قوانین زیستمحیطی است.
این خلأ قانونی، شهروندان را در برابر خطرات پنهان اجاقهای گازی بیدفاع میگذارد. راهکارها انتقال به انرژیهای پاک اتحادیه سلامت عمومی اروپا (EPHA) از سیاستگذاران خواستار شده است با وضع محدودیتهای سختگیرانه برای انتشار آلایندهها از اجاقهای گازی و ارائه یارانهها و تسهیلات مالی، جایگزینی این دستگاهها با اجاقهای برقی و اینداکشن را تسریع کنند.
استفاده از تجهیزات برقی نه تنها خطرات سمی دیاکسید نیتروژن را از بین میبرد، بلکه با کاهش اثر کربنی خانوارها، گامی موثر در جهت اهداف اقلیمی نیز محسوب میشود. >> تکنولوژیهای جایگزین اینداکشن و اجاقهای برقیاجاقهای اینداکشن به عنوان امنترین و کارآمدترین جایگزین برای اجاقهای گازی معرفی شدهاند. این دستگاهها با استفاده از میدان مغناطیسی، مستقیماً ظروف را گرم میکنند بدون اینکه خود سطح اجاق یا هوای محیط داغ شود.
این ویژگی نه تنها از سوختنهای تصادفی جلوگیری میکند، بلکه انتشار هرگونه گاز سمی، ذرات معلق و دیاکسید نیتروژن را به صفر میرساند.
علاوه بر ایمنی، کارایی انرژی در اینداکشن حدود ۹۰ درصد است، در حالی که اجاقهای گازی معمولاً زیر ۵۰ درصد کارایی دارند.مزایای اقتصادی و محیطزیستی اجاقهای برقیاگرچه هزینه اولیه خرید و نصب اجاقهای اینداکشن یا برقی کلاسیک ممکن است بالاتر از مدلهای گازی باشد، اما تحلیلهای چرخه عمر نشان میدهد که هزینههای عملیاتی و نگهداری در درازمدت کمتر است.
حذف لولهکشی گاز، کنتور و هزینههای اشتراک ثابت گاز، از جمله اقتصادیات پنهان این تغییر است.
از منظر زیستمحیطی، با توجه به اینکه شبکه برق اروپا به سرعت در حال غیرکربنیسازی است (با افزایش سهم بادی، خورشیدی و هیدرو)، هر سال که میگذرد اثر کربنی پختن با برق کمتر میشود، در حالی که اجاق گازی تا پایان عمر مفید خود گازهای گلخانهای و آلایندههای موضعی تولید میکند.خطرات خاص برای کودکان و گروههای حساستحقیقات اپیدمیولوژیک متعدد نشان دادهاند که کودکان در خانههایی که از اجاق گازی استفاده میکنند، خطر ابتلا به آسم، برونشیت و عفونتهای تنفسی پایین را ۲۰ تا ۴۰ درصد بیشتر تجربه میکنند.
ریههای در حال رشد کودکان حساستر به دیاکسید نیتروژن هستند و’ مزمن حتی در غلظتهای پایین میتواند منجر به کاهش عملکرد ریه در سنین بلوغ شود.
سازمان بهداشت جهانی (WHO) دیاکسید نیتروژن را به عنوان یک آلاینده کلیدی هوای داخلی طبقهبندی کرده و راهنمایهای سختگیرانهای برای حداکثر غلظت مجاز در محیطهای داخلی منتشر کرده که در بسیاری از آشپزخانههای با اجاق گازی و تهویه ناکافی، بارها و بارها نقض میشود.نقش تهویه در کاهش خطراتاستفاده از هود آشپزخانه که به بیرون ساختمان هدایت شده (نه مدلهای فیلتردار که هوای داخلی را فقط چرخش میدهند)، میتواند تا حد قابل توجهی غلظت آلایندهها را کاهش دهد.
با این حال، مطالعات میدانی نشان میدهد که حتی با هودهای قدرتمند، اگر به درستی استفاده نشوند (روشن کردن قبل از شروع پختن، تنظیم روی بالاترین سرعت، و نگه داشتن روشن تا ۱۵ دقیقه پس از اتمام)، غلظت دیاکسید نیتروژن همچنان میتواند از استانداردهای WHO فراتر رود.
علاوه بر این، در فصل سرما با بستن پنجرهها برای حفظ حرارت، تهویه طبیعی به حداقل میرسد و خطر تجمع آلایندهها اوج میگیرد.سیاستگذاری و نقش حکومتها در انتقال عادلانهبرای تحقق یک انتقال سریع و عادلانه از اجاقهای گازی به برقی، بستهای از سیاستهای هماهنگ مورد نیاز استمقررات ساخت و ساز منع نصب لولهکشی گاز و اجاق گازی در ساختمانهای جدید (مانند مقرراتی که در شهرهای نیویورک، برکلی و چند شهر دیگر در آمریکا و همچنین در برخی شهرهای اروپا اجرا شده است).
و وامهای کمبهره ارائه کمکهای مستقیم برای خرید اجاق اینداکشن و ارتقای تابلو برق خانوارهای کمدرآمد.برنامههای بازآفرینی ادغام جایگزینی اجاق گازی در بستههای بازآفرینی انرژی ساختمانها (مانند ایزولهسازی و نصب پمپ حرارتی).برچسبگذاری انرژی و آلاینده الزام به نمایش برچسبهای هشداردهنده بر روی اجاقهای گازی جدید در فروشگاهها، مشابه برچسبهای سیگار.مقاومت صنعت گاز و چالشهای پیش روصنعت گاز طبیعی با لابیهای قدرتمند، سعی دارد گازی را به عنوان سوخت پل و تمیز تبلیغ کند.
آنها اجاقهای گازی با کارایی بالا و سیستمهای تهویه پیشرفته را راهکار معرفی میکنند. با این حال، شواهد علمی نشان میدهد که حتی اجاقهای گازی مدرن و با کارایی بالا، همچنان دیاکسید نیتروژن، مونوکسید کربن، فورمالدهید و بنزن (یک سرطانزا شناخته شده) تولید میکنند.
استدلال سوخت پل نیز با اهداف توافق پاریس برای محدود کردن دما به ۱.۵ درجه سانتیگراد ناسازگار است، زیرا زیرساختهای گاز عمر ۴۰ تا ۶۰ ساله دارند و قفل کردن سرمایه در آنها، مسیر غیرکربنیسازی را دیر میکند.مطالعات موردی شهرهای پیشرو در حذف گازچندین شهر و منطقه در سطح جهان گامهای جدی برداشتهاندنیویورک، آمریکا از سال ۲۰۲۳، نصب اجاق گازی در ساختمانهای جدید زیر ۷ طبقه ممنوع شده و تا ۲۰۲۷ به تمام ساختمانهای جدید گسترش مییابد.برکلی، کالیفرنیا پیشرو در ممنوعیت گاز در ساختمانهای جدید از سال ۲۰۱۹.آمستردام، هلند برنامهریزی برای قطع کامل شبکه گاز در شهر تا ۲۰۴۰ و اجبار به پمپ حرارتی و پختن برقی.ویین، اتریش ممنوعیت نصب سیستمهای گرمایش و پختن فسیلی در ساختمانهای جدید از سال ۲۰۲۵.این شهرها ثابت کردهاند که انتقال فنی امکانپذیر، اقتصادی و پذیرفته شده توسط شهروندان است، به شرطی که سیاستگذاری قوی، حمایت مالی و ارتباطات شفاف وجود داشته باشد.اقدامات فوری برای خانوارهاتا زمانی که جایگزینی کامل امکانپذیر شود، خانوادهها میتوانند با اقدامات ساده ریسک را کاهش دهندتهویه اجباری همیشه هود را روی بالاترین سرعت روشن کنید قبل از روشن کردن اجاق و تا ۱۵ دقیقه بعد از خاموش کردن بگذارید بماند.باز کردن پنجره حتی در زمستان، یک پنجره را کمی باز نگه دارید تا جریان هوای تازه برقرار شود.استفاده از تجهیزات برقی جانبی برای جوشاندن آب، چای، سوپ و پختنهای طولانی از کتری برقی، سلوکوکر، مایکروویو، یا تابه برقی قابل حمل استفاده کنید تا زمان فعال بودن اجاق گازی به حداقل برسد.نگهداری منظم شعلههای اجاق باید آبی و ثبات داشته باشند؛ شعله زرد یا نارنجی نشاندهنده احتراق ناقص و تولید مونوکسید کربن بیشتر است.نصب سنسر CO و نصب تشخیصدهنده مونوکسید کربن (CO) در آشپزخانه و اتاقهای مجاور حیاتی است.
سنسرهای دیاکسید نیتروژن مصرفی نیز در بازار وجود دارند که میتوانند هشداردهنده باشند.دیدگاه آینده آشپزخانههای سالم، شهرهای سالمحذف اجاقهای گازی از منازل تنها یک موضوع بهداشتی نیست؛ این یک استراتژی همزمان برای سلامت عمومی، عدالت اجتماعی (کاهش هزینههای درمانی و انرژی برای طبقات ضعیف)، امنیت انرژی (کاهش وابستگی به گاز وارداتی) و اقدام برای اقلیم است.
با پیشرفت تکنولوژی باتری و پمپهای حرارتی، دیدگاه خانه تماماً برقی به واقعیت نزدیک شده است. در این خانهها، پختن، گرمایش، آبگرم کردن و حتی شارژ خودرو برقی، همه از یک اتصال برق پاک و هوشمند تغذیه میشوند. سرمایهگذاری در این انتقال امروز، مانع از هزاران مرگ زودرس فردا و تريلياردها یورو هزینههای درمانی و زیانهای اقلیمی در آینده خواهد بود.
انتخاب در دست ماست ادامه با قاتل خاموش در آشپزخانه، یا گام برداشتن به سمت هوای پاک و آیندهای سالمتر برای نسلهای آتی.