امروزه مراجعه به روانشناس بیش از پیش رواج یافته است، اما چگونه میتوانیم رواندرمانگری کارآمد و جلسات درمانی کیفیتدار را در میان انبوهی از متخصصان با رویکردهای مختلف تشخیص دهیم؟
جلسات مشاوره که اغلب به عنوان رواندرمانی شناخته میشوند، تنوع زیادی دارند. به عنوان نمونه، درمانگران رفتارگرا به بازآموزی الگوهای رفتاری میپردازند، درمانگران شناختی تفکرات غیرمنطقی را به چالش میکشند، روانشناسان انسانگرا فضایی امن برای رشد فردی فراهم میکنند و اگزیستانسیالیستها افراد را به جستجوی معنای عمیق زندگی تشویق میکنند. مکتب حقیقت درمانی نیز بر بهبود ارتباطات بین فردی تاکید دارد.
تنوع رویکردها به ما میآموزد که هیچ راهحل واحد و کلی برای همهی افراد وجود ندارد و کارآمدی درمان به شرایط، زمان، مکان و ویژگیهای شخصی مراجع بستگی دارد.
با این حال برای شناخت یک رواندرمانگر مناسب و روند درمان موثر، اصول کلی و مشخصی وجود دارد که میتوان با اتکا به آنها تصمیمگیری کرد. در ادامه ده راهکار کلیدی برای تشخیص رواندرمانگر و جلسات درمانی موفق را بررسی میکنیم.
رواندرمانی تفاوت ماهوی با دوستی دارد
فراموش نکنید که فرآیند رواندرمانی با رابطه دوستی تفاوت اساسی دارد. در دوستیها ما روابطی متنوع از جمله تفریح، همکاری و پیوندهای عاطفی برقرار میکنیم، اما درمانگر صرفاً در چارچوب جلسات درمانی با مراجع تعامل دارد. اگرچه امکان ایجاد رابطهای دوستانه و محترمانه وجود دارد، اما درمانگر دوست شما نیست. دوستی بدون هدف مشخص، صرفاً با گذراندن زمان معنا پیدا میکند، اما رواندرمانی هدفدار و برنامهریزی شده است و برای رسیدن به اهداف درمانی دقیق طراحی شده است.
در رابطه دوستی، هر دو طرف دارای جایگاه برابر و نگرش متقابل هستند، اما در رواندرمانی تمرکز بر حمایت و کمک به مراجع است و ارتباط یکطرفه از سوی درمانگر باید با هدف ارتقای وضعیت مراجع انجام شود. اگر درمانگر از زمان و انرژی جلسات برای اهدافی خارج از این چارچوب استفاده کند، روند درمان آسیب خواهد دید.
رواندرمانی موثر بر اساس شواهد علمی است
درمان موفق بر پایه تحقیقات دقیق، شناسایی فرضیهها و آزمون آنها بنا شده است. رواندرمانگر حرفهای بر دانش روز تکیه میکند و از اشتباهات خود درس میگیرد و روند درمان را اصلاح میکند. اگر درمانگری وعدههای قطعی برای تغییر سریع یا تحول شخصیتی میدهد، بهتر است در انتخاب او تجدید نظر نمایید.
پیشنهاد مطالعه: آشنایی با پیکل بال؛ ورزشی برای همه سنین_دریای تکنولوژی
حفظ ارزشهای انسانی مراجع، از اصول رواندرمانی کارآمد است
سلامت روان فرآیندی است برای توانمندسازی شما در جهت پیشبرد اهداف زندگیتان؛ به عبارت دیگر رواندرمانی کمک میکند تا شما «رانندگی زندگی» خود را بهتر انجام دهید، نه این که درمانگر راننده باشد. رواندرمانگر نباید قضاوتگر باشد، چرا که مراجعان پیش از این از افراد مختلف قضاوت شدهاند و نیاز به قاضی جدید ندارند.
مراجعهکنندگان به دنبال همدلی، درک عمیق و حمایت هستند، نه نصیحت و قضاوت. همان طور که جراح بدون توجه به ویژگیهای شخصی بیمار عمل میکند، رواندرمانگر نیز باید به کرامت و ارزش انسانی مراجع احترام بگذارد، فارغ از پذیرش یا رد رفتارها و شخصیت او.
رواندرمانگر باید مشوق، شفاف و بازخورددهنده به موقع باشد
یکی از دلایل محبوبیت بازیهای ویدئویی، ارائه بازخورد فوری و دقیق است. فضای جلسات درمان نیز باید چنین فضایی باشد؛ جایی امن برای ابراز صادقانه احساسات و کشف درونیات. رواندرمانگر باید با شفافیت، تشویق و بازخورد به موقع، مراجع را در مسیر خودشناسی همراهی کند.
موفقیت درمان بستگی به همکاری متقابل مراجع و درمانگر دارد
بدون همکاری صمیمانه مراجع و رواندرمانگر، هیچ روند درمانی موفقیتی به همراه نخواهد داشت. حتی بهترین متخصصان نیز اگر نتوانند با شما ارتباط موثر برقرار کنند، در بهبود حال شما نقشی نخواهند داشت. بنابراین، ارتباط و اطمینان شما به درمانگر از مهمترین شاخصهای کیفیت درمان است.
رواندرمانی باید مهارتهای خوداتکایی را به شما بیاموزد
هدف اصلی رواندرمانی، ارتقای تابآوری، تصمیمگیری مستقل و بهبود زندگی شماست. اگر در طول درمان بیشتر به رواندرمانگر وابسته شوید، این روند معکوس شده و نشانهای از ناکارآمدی است. درمان واقعی شما را توانمند میکند که مشکلات خود را حل کنید، نه اینکه به رواندرمانگر وابسته بمانید.
رواندرمانگر باید به پیشینه و شرایط زندگی مراجع توجه کند
برخی رویکردهای درمانی بیشتر روی زمان حال و آینده تمرکز دارند و برخی دیگر به بازنگری گذشته میپردازند. اما درمان موثر، زمینهها و تجربیات شخصی شما را در نظر میگیرد، چرا که گذشته شما سرنخهایی برای درک بهتر مشکلات امروزتان ارائه میدهد.
پیشنهاد مطالعه: عوارض استامینوفن و موارد مصرف آن_دریای تکنولوژی
رواندرمانی باید شناخت عمیقی از ذهن و زندگی درونی مراجع داشته باشد
تواناییها و تجارب هر فرد ترکیبی منحصر به فرد از ژنتیک و محیط است. رواندرمانگر حرفهای به این تفاوتها آگاه است و سعی میکند شرایط و دنیای درونی مراجع را به خوبی درک کند. مثلاً ممکن است یک فرد برای دیگران عادی باشد، اما در ذهن شما فردی بسیار خاص و تاثیرگذار محسوب شود.
رواندرمانی همراه با حمایت، یادگیری و تشویق به عمل است
درمان خوب با ایجاد درگیری فعال در احساسات، شناخت و رفتار مراجع همراه است. تمرکز آن بر تمرین مهارتهای جدید و ایجاد عادات مثبت است. به طور خلاصه، رواندرمانی موثر حمایت میکند، یادگیری را تسهیل مینماید و مراجع را به اقدام عملی تشویق میکند.
موفقیت رواندرمانی منوط به مشارکت فعال مراجع است
در نهایت باید گفت که هیچ یک از این موارد بدون همکاری واقعی مراجع معنا ندارد. نمیتوان انتظار داشت با مراجعه صرف به رواندرمانگر، بدون همراهی و تغییر رفتار، نتایج پایدار حاصل شود. رواندرمانی تا حد زیادی نوعی خوددرمانی است و اراده مراجع نقش تعیینکننده دارد.
جدول مقایسه ویژگیهای رواندرمانگر خوب و نامطلوب
| جنبه | رواندرمانگر حرفهای | رواندرمانگر نامناسب |
|---|---|---|
| مهارت گوش دادن | با دقت و فعالانه گوش میدهد و احساسات مراجع را میپذیرد | سخن مراجع را قطع میکند یا گوش دادن ناقص دارد |
| همدلی | همدلی واقعی نشان میدهد و درک عمیق دارد | از همدلی بیبهره است و بیتوجه به احساسات مراجع است |
| حفظ مرزهای حرفهای | مرزهای مشخص و مناسبی دارد | مرزهای حرفهای را نقض یا مبهم میکند |
| ارتباط موثر | روشن و مفید ارتباط برقرار میکند و مفاهیم را توضیح میدهد | از کلمات پیچیده سوءاستفاده میکند یا مبهم صحبت میکند |
| احترام به مراجع | به نظرات و استقلال مراجع احترام میگذارد | نظرات مراجع را نادیده میگیرد یا بیاحترامی میکند |
| انعطافپذیری درمانی | روش درمان را بر اساس نیازهای مراجع تنظیم میکند | به یک روش خاص بدون توجه به شرایط پایبند است |
| رعایت محرمانگی | حریم خصوصی مراجع را حفظ میکند | محرمانگی را رعایت نمیکند |
| حمایت و تشویق | حمایت مستمر و تشویقکننده است | هیچ حمایت یا تشویقی ارائه نمیدهد |
| احساس مسئولیت فرهنگی | به تفاوتهای فرهنگی احترام میگذارد | حساسیت یا تعصب فرهنگی دارد |
| پیشرفت حرفهای | همواره در حال یادگیری و رشد است | از آموزش و توسعه حرفهای غافل است |
| پذیرش بازخورد | از بازخورد مراجع استقبال و آن را لحاظ میکند | بازخورد را نادیده میگیرد یا رد میکند |
| رفتار اخلاقی | به اصول اخلاقی پایبند است | رفتارهای ضد اخلاقی دارد |
| تعیین اهداف واقعبینانه | با مشارکت مراجع اهداف قابل دسترس تعیین میکند | اهداف غیر واقعی یا بدون هدف مشخص تعیین میکند |
| آرامش در جلسات | در جلسات آرام و پایدار است | رفتار ناپایدار و غیر قابل پیشبینی دارد |
| ایجاد اتحاد درمانی | ارتباط درمانی قوی با مراجع شکل میدهد | نمیتواند ارتباط عمیق و موثر برقرار کند |
| صبوری | با پیشرفت و پسرفت مراجع صبور است | بیتاب است و بیش از حد مراجع را تحت فشار قرار میدهد |
| عدم قضاوت | قضاوت نمیکند و پذیرای مراجع است | نگرش قضاوتی دارد |
| خودآگاهی | از تعصبات شخصی آگاه بوده و آنها را مدیریت میکند | تعصبات خود را نمیپذیرد یا از آنها آگاه نیست |
| مدیریت بحران | توانایی مدیریت موقعیتهای بحرانی را دارد | در مدیریت بحران ناکارآمد است |
| شفافیت فرآیند و هزینهها | به صورت شفاف درباره فرآیند درمان و هزینهها اطلاعرسانی میکند | اطلاعات نامشخص یا دوپهلو درباره هزینهها و درمان ارائه میدهد |
منبع: Psychologytoday
منبع جدول: گردآوری شده توسط چطور
دستهبندی مطالب
مقالات کسبوکار
[ad_2]