>> کهکشان کلاه مکزیکی در نگاه تلسکوپهای جیمز وب و هابل؛ کشف رازهای یک غول کیهانی >> از میان هزاران کهکشانِ ثبتشده در آسمان شب، کهکشان کلاه مکزیکی با نام علمی یکی از شگفتانگیزترین و فتوژنیکترین اجرام کیهانی است.
این غول کیهانی که در خوشه کهکشانی سنبله و در فاصله حدود ۲۸ میلیون سال نوری از زمین قرار دارد، به دلیل ساختار منحصربهفرد خود که یادآور کلاههای سنتی مکزیکی است، توجه ها و علاقهمندان به نجوم را به خود جلب کرده است. معماری کهکشان دیسک صاف، هاله پرستار و حلقه غبار کهکشان سامبررو ( Galaxy) یک کهکشان مارپیچیِ باز است که از منظر ما به صورت لبهای دیده میشود.
این زاویه دید منحصربهفرد، معماری درونی آن را به نمایش میگذارد یک هاله مرکزی پرستار و برجسته، یک دیسک پهن و صاف و مهمتر از همه، یک حلقه غبارآلود برجسته که در میانه دیسک میدرخشد. این حلقه غبار، محل تولد ستارههای جدید است و وسعت آن حدود ۵۰ هزار سال نوری برآورد میشود.
دیدگاه تلسکوپ فضایی جیمز وب درک پنهانهای نور فروسرخ تصویر ثبتشده توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) در باند نور فروسرخ، لایههای پنهان این کهکشان را آشکار میکند. در این دیدگاه، غبار بینستارهای که در نور مرئی مانع دید است، به رنگهای آبی کاذب میدرخشد.
ابزارهای پیشرفته وب، ساختارهای پیچیده غبار و گاز در هسته و حلقه مرکزی را با وضوح بیسابقهای نشان دادهاند و به دانشمندان کمک میکنند تا فرآیندهای شکلگیری ستاره و دینامیک غبار را بهتر درک کنند. دیدگاه تلسکوپ فضایی هابل زیبایی در نور مرئی در مقابل، تصویر کلاسیک تلسکوپ فضایی هابل در نور مرئی، تضاد دراماتیک بین هاله مرکزی درخشان و نوار تاریک غبار را به نمایش میگذارد.
این نوار غبار، نور ستارههای هسته مرکزی را میبلعد و آن را به یک سایهی غامض تبدیل میکند. ترکیب دادههای هابل و وب، تصویری کامل از چرخه عمر ستارهها در این کهکشان را فراهم میآورد. تاریخ کشف و حرکتی شگفتانگیز این کهکشان در سال ۱۹۱۲ توسط ویستو ام. اسلیفر در رصدخانه لاول کشف شد.
اسلیفر همچنین متوجه شد که کهکشان سامبررو با سرعتی نزدیک به هزار کیلومتر بر ثانیه در حال دور از ما است؛ مشاهدهای که از اولین شواهد تجربی برای انبساط کیهان بود و پایههای کسمولوژی مدرن را تکمیل کرد. راهنمای مشاهدۀ آسمانشب برای علاقهمندان خوشبختانه برای رصد کردن این زیبایی کیهانی نیازی به تلسکوپهای فضایی ندارید.
کهکشان با قدر ظاهری حدود ۸، با تلسکوپهای آماتور متوسط و حتی بینوکلهای قدرتمند در شبهای تیره و صاف قابل مشاهده است. برای یافتن آن، به سمت صورت فلکی سنبله نگاه کنید، در نزدیکی مرز با صورت فلکی کوره. >>