مداخله سیاستگذاران در بورس؛ چالش اصلی پیش رو برای رشد بازار سرمایه ایران, بازار سرمایه ایران در حال حاضر با یکی از طولانیترین دورههای رکود تاریخ خود روبروست. در این میان، تصمیمات مداخلهگرانه سیاستگذاران به عنوان عاملی کلیدی، فضای معاملاتی را به شدت تحت تأثیر قرار داده و اعتماد سرمایهگذاران را به چالش کشیده است.
تحلیل اثرات منفی مداخلات دولتی بر بورس رضا خانکی، رئیس هیئت مدیره ازکی اندوخته و رئیس کمیسیون ولثتک انجمن فینتک، در گفتگویی با دیجیاتو بر نقش مخرب سیاستهای حمایتی دولت در فرار سرمایه از بورس تأکید کرد. به گفته ایشان، بازار سرمایه از سال ۱۳۹۹ تاکنون قادر به تجربه روزهای رونقآفرین نبوده و پارامترهایی چون ریسکهای ژئوپلیتیکی، نرخ بهره و جنگها، شرایط را وخیمتر ساختهاند. بستههای حمایتی راهکار یا ادامه نابازاری؟
در مورد بستههای حمایتی پیشنهادی مانند اوراق تبعی حمایتی، خانکی معتقد است باید هدف اصلی حمایت از بازار مشخص شود.
مثالهای بارز مداخلات ماندگار این فعال بازار سرمایه به مواردی چون کنترل دامنه نوسان، اعمال حجم مبنا، و باز و بسته کردن نمادها اشاره کرد. این اقدامات که در ابتدا به عنوان سیاستهای موقتی تدوین شده بودند، اکنون به صورت دائمی ادامه دارند و مکانیزم طبیعی قیمتگذاری را فلج کردهاند.
فرار سرمایه به سمت بازارهای جایگزین خانکی هشدار داد که ادامه این روند مداخلهگرانه، فعالان بازار را به سمت بسترهای دیگر نظیر ارزهای دیجیتال (کریپتو) و فارکس سوق میدهد. این جابجایی سرمایه، لیکوییدت و عمق بازار بورس را به شدت کاهش داده و چرخه رکود را تقویت میکند. آیا بورس تهران پتانسیل رشد مشابه بیتکوین را دارد؟
اشاره به مقالهای از بلومبرگ که وضعیت بورس تهران را با بیتکوین سال ۲۰۱۰ مقایسه کرده، خانکی این قیاس را محتمل ارزیابی کرد.
استراتژی سرمایهگذاری در شرایط عدم قطعیت در پاسخ به سوالی درباره گزینههای سرمایهگذاری در شرایط فعلی، خانکی تأکید کرد که افق رویدادها (مانند ادامه آتشبس یا بروز مجدد درگیری) تعیینکننده است. در دورههای جنگی، تمایل به داراییهای امن بالا میگیرد. وی ترکیب طلا، استیبلکوینهایی مانند تتر و نگهداری بخشی از ریال برای نیازهای معیشتی را گزینهی هوشمندانه دانست و اولویت را با حفظ پول نقد داد.
ریشههای تعدیلها در اکوسیستم فینتک رئیس کمیسیون ولثتک تعدیلهای اخیر در اقتصاد دیجیتال را نه تنها ناشی از جنگ، بلکه نتیجه شرایط اقتصادی بد چند سال اخیر دانست. وی با اشاره به تغییر اولویتها از رشد به بقای کسبوکارها، راهکارهای حمایتی واقعی دولت را در مهلتدهی برای بازپرداخت اقساط، تسهیلات بیمه و مالیات خلاصه کرد، نه کمکهای مستقیم پولی که اثربخش نیستند.