کشف سیاره کوتوله سرس توسط جوزپه پیاتسی ماجرای یافتن اولین سیارک کمربند اصلی, در روز اول ژانویه سال 1801، ستارهشناس ایتالیایی جوزپه پیاتسی طی مشاهدههای روتین خود، یک جرم آسمانی ناشناس را شناسایی کرد که بعدها با نام سرس شناخته شد. این کشف نقطه عطفی در تاریخ نجوم بود و درک بشر از ساختار منظومه شمسی را به طور بنیادین تغییر داد. پیشینه کشف از یافتن اورانوس تا جستجوی سیاره گمشده ماجرا سالها قبل از مشاهده پیاتسی آغاز شد.
کشف سیاره اورانوس در سال 1781 توسط ویلیام هرشل، الگوهای جدیدی در حرکت اجرام آسمانی آشکار کرد. نجومدانان با توجه به فاصله زیاد بین مریخ و مشتری، وجود یک سیاره ناشناس در این ناحیه را پیشبینی میکردند. پیاتسی که در مرصد پالرمو در حال تهیه کاتالوگ دقیق ستارهها بود، ناخواسته اولین گام در یافتن این گمشده را برداشت. پیاتسی چگونه سرس را شناسایی کرد؟
در شب اول ژانویه 1801، در حالی که پیاتسی موقعیت ستارهها را ثبت میکرد، نقطهای ضعیفدرخشش را مشاهده کرد که در کاتالوگهای موجود نبود. در ابتدا او این جرم را یک ستاره خافت تلقی کرد، اما با اندازهگیری مجدد در شبهای بعد، متوجه تغییر موقعیت آن شد.
ر کشف را به مطبوعات و مراصد دیگر ارسال کرد.
او همچنین به دو ستارهشناس مشهور، یوهان الرت ب و بارنابا اوریانا، نامه نوشت و دادههای مشاهداتی خود را به اشتراک گذاشت. محاسبه مدار این جرم توسط ریاضیدانان چون کارل فريدریش گاؤس، بعداً ثابت کرد که این جسم در دقیقاً فاصله پیشبینی شده بین مریخ و مشتری میچرخد. از سیاره تا سیارک و سیاره کوتوله تغییر طبقهبندی سرس سرس با قطر حدود ۹۴۰ کیلومتر، بزرگترین جسم در کمربند سیارکها است.
این جرم در فاصله متوسط ۴۱۵ میلیون کیلومتری خورشید (حدود ۲.۷ واحد نجومی) قرار دارد و یک دور کامل به گرد خورشید را در ۴.۶ سال زمینی طی میکند. با کشف اجرام دیگر در همان ناحیه در سال 1802، ویلیام هرشل اصطلاح سیارک را برای این أجسام کوچکتر از سیارات پیشنهاد داد و سرس به عنوان اولین عضو این خانواده شناخته شد. تا سال 2006، سرس به عنوان بزرگترین سیارک شناخته میشد.
خلی منظومه شمسی قرار دارد. سازماندهی داخلی و احتمال حیات در سرس مطالعات مدرن با استفاده از دادههای ماموریت دون ناسا، نشان داده که سرس یک جسم تفکیکشده است.
دانشمندان معتقدند این سیاره کوتوله دارای یک هسته سنگی و یک مانتل غنی از یخ آب است. مهمتر از همه، شواهد قوی وجود یک محيط آب مایع زیر سطحی وجود دارد. این ویژگی، به همراه شناسایی مولکولهای آلی و نمکهای هیدرات شده، سرس را به یکی از اهداف اصلی بیولوژیک ستارهشناسی برای جستجوی نشانههای حیات فرازمینی تبدیل کرده است.