سحابی مرغ دونده در دید تلسکوپ VLT؛ شاهکار کیهانی در ۱.۵ میلیارد پیکسل, در عمق کهکشان، یک ابر ستارهزایی عظیم با نام علمی IC 2944 در حال تولد ستارگان نوپا است. این ساختار کیهانی که در فاصله ۶۵۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد، به دلیل شکل منحصر به فردی که شبیه به یک مرغ بوقلمون در حال فرار به نظر میرسد، شهرت جهانی یافته است.
رنگهای قرمز، صورتی و نارنجیِ درخشان این سحابی، تصویری شگفتانگیز از فرآیندهای فیزیکی در مقیاسهای کهکشانساز را به نمایش میگذارد. تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) و ثبت بینظیر جزئیات این عکس با کیفیت فوقالعاده توسط تلسکوپ بسیار بزرگ واقع در رصدخانه پارانال شیلی، که زیر مدیریت رصدخانه جنوبی اروپا (ESO) فعالیت میکند، ضبط شده است.
دقت تفکیک ۱.۵ میلیارد پیکسلی این رصد، امکان بررسی لایههای نازک گاز و ذرات غبار را فراهم آورده که با چشم غیرمسلح یا تلسکوپهای کوچک قابل مشاهده نیستند. تحلیل ساختارهای درونی سحابی IC 2948 روشنترین بخش این مجموعه، ناحیه IC 2948 نام دارد که در موقعیت پشتِ پرنده قرار گرفته است.
وع O و B، باعث تأین گازهای اطراف شده و شکلگیری حبابهای گسترشیافته است که مرزهای نورانی سحابی را ترسیم میکنند.
واکنشهای هیدرو دینامیکی و تولد ستارههای نسل دوم فشار تابشی و بادیهای ستارهای ناشی از ستارگان پرجرم، مواد بینستارهای را فشرده کرده و موجهای شوک ایجاد میکنند. این فرآیند نه تنها شکل مرغ دونده را تدوین میکند، بلکه با انهدام غبارهای سرد، شرایط لازم برای گرانشسازی و تولد ستارههای نسل جدید را نیز فراهم میآورد. در این، سحابی هم به عنوان مهد ستارهها و هم به عنوان اثر هنری ناشی از بازخورد ستارهای عمل میکند.
سحابیهای همجوار گام ۳۹، گام ۴۰ و گام ۴۱ در حاشیه کادر عکس، سه سحابی انتشاری دیگر شناسایی شدهاند. در ذرات غبار، نمایان است.
این اجسام نشاندهنده پیچیدگی و غنای منطقه ستارهزایی قنطورس هستند. موقعیت آسمانی و ابعاد فیزیکی این الماس کیهانی در نزدیکی صورت فلکی قنطورس در نیمکره جنوبی آسمان قرار دارد. با عرض تقریبی ۷۱ سال نوری، سحابی مرغ دونده یکی از بزرگترین و پرفعالیتترین مناطق ستارهزایی در همسایگی منظومه شمسی محسوب میشود که شامل چندین ناحیه متمایز با دینامیک و تراکمهای متفاوت است.