سیارک آپوفیس در نزدیکی زمین

سیارک آپوفیس؛ تهدیدی نزدیک به زمین

سیارک آپوفیس با لقب «خدای آشوب»، به دلیل تهدید بالقوه‌ای که برای زمین دارد، در کانون توجه دانشمندان و عموم مردم قرار گرفته است. این سیارک در نیمه اول سال ۲۰۲۹ از فاصله‌ای نزدیک به زمین عبور خواهد کرد، به طوری که فاصله آن از سطح زمین حدود ۳۲ هزار کیلومتر خواهد بود؛ فاصله‌ای کمتر از فاصله ماهواره‌های زمین‌ثابت که دور زمین می‌چرخند.

سیارک آپوفیس با نام رسمی ۹۹۹۴۲ Apophis در ۱۳ آوریل ۲۰۲۹ (۲۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۸) از نزدیکی زمین عبور خواهد کرد. در این زمان، این سیارک در بخش‌هایی از نیمکره شرقی زمین با چشم غیرمسلح قابل مشاهده خواهد بود.

دانشمندان و اخترشناسان ناسا و سراسر جهان تاکید کرده‌اند که آپوفیس را به طور مداوم زیر نظر خواهند داشت. تغییرات مسیر حرکت این سیارک را می‌توانید از این صفحه پیگیری کنید.

آپوفیس با قطر تقریبی ۳۷۰ متر، یکی از خطرناک‌ترین اجرام نزدیک به زمین محسوب می‌شود. با این حال، کارشناسان اطمینان داده‌اند که با وجود نام مستعار این سیارک، احتمال برخورد آن با زمین بسیار اندک است. دکتر سارا تامپسون، اخترفیزیکدان برجسته ناسا، اظهار داشت:

«آپوفیس در سال ۲۰۲۹ در مسیر برخورد مستقیم با زمین قرار ندارد. اما ما از نزدیک آن را رصد می‌کنیم؛ زیرا اجرام فضایی می‌توانند در طول زمان، حرکت غیرقابل‌پیش‌بینی داشته باشند.»

تامپسون افزود: «[احتمال برخورد] یک در میلیون است؛ با این حال وجود دارد. ما از هر منبعی که در اختیار داریم، برای محاسبه حرکت آن استفاده می‌کنیم و مطمئن می‌شویم که غافلگیر نخواهیم شد.»

اگر آپوفیس با زمین برخورد کند چه اتفاقی می‌افتد؟

به گفته دانشمندان، اگر آپوفیس به زمین برخورد کند، تأثیرات آن فاجعه‌بار خواهد بود. برخورد سیارکی با این اندازه (قطر ۳۷۰ متر) انرژی معادل بیشتر از ۱۲۰۰ مگاتن TNT آزاد می‌کند که برای تخریب قسمت زیادی از زمین کافی است. این اتفاقات هم اثرات محلی و هم جهانی – از سونامی تا اختلالات شدید جوی – را در پی خواهد داشت.

با این حال، به گفته دکتر دیوید فرنوچیا از مرکز مطالعات اجرام نزدیک به زمین ناسا، تجزیه‌وتحلیل‌های گسترده نشان داده است که این سیارک حداقل برای قرن آینده تهدیدی نخواهد داشت: «برخورد در ۲۰۶۸ نیز مقدور نخواهد بود.»

در سال ۲۰۲۱ نیز آپوفیس گذری از نزدیکی زمین داشت و پژوهشگران از این زمان استفاده کردند تا با رصدهای رادیویی، محاسبات مداری سیارک به دور خورشید را با دقت بیشتری اصلاح کنند. به طور کلی، این سیارک هر ۷ سال یک بار به زمین نزدیک می‌شود. اما از نظر دانشمندان، مهم‌ترین نزدیکی آن در سال ۲۰۲۹ اتفاق خواهد افتاد.

ناسا مأموریت فضاپیمای «اسیریس-رکس» خود را – که اکنون «اسیریس-اپکس» نامیده می‌شود – برای مطالعه دقیق سیارک آپوفیس تغییر داده است. این فضاپیما در سال قبل (۲۰۲۳)، مأموریت جمع‌آوری نمونه از سیارک بنو را با موفقیت انجام داد و اکنون قرار است در سال ۲۰۲۹، برای بازدید آپوفیس، به آن نزدیک شود و به‌مدت ۱۸ ماه تحقیق کند.

این فضاپیما از سطح آپوفیس نقشه‌برداری خواهد کرد، ترکیب آن را تجزیه‌وتحلیل کرده و هرگونه تغییری که در مسیر حرکت سیارک ایجاد شود را ثبت خواهد کرد.

سیارک آپوفیس: ویژگی‌ها

1725994101 711 سیارک آپوفیس در یک‌قدمی زمین؛ جای نگرانی وجود دارد؟ دریای تکنولوژی.webp

این سیارک بیش از ۴.۶ میلیارد سال پیش شکل گرفت و درواقع از باقی مانده منظومه شمسی اولیه است. آپوفیس در سال ۲۰۰۴ توسط ستاره‌شناسان «رصدخانه ملی کیت پیک» کشف شد و به‌شدت به شهرت رسید.

این سیارک از مواد سیلیکات مخلوط با نیکل و آهن تشکیل شده است و در دسته‌بندی نوع S (سیارک‌های سنگی) قرار می‌گیرد. قطر آن نزدیک به ۳۷۰ متر و وزن آن نزدیک به ۲۷ میلیون تن برآورد شده و شکل آن شبیه به بادام‌زمینی است.

شدت مداری آپوفیس در زمان عبور از نزدیکی زمین به نزدیک به ۳۰ کیلومتر بر ثانیه می‌رسد. آپوفیس در مداری به دور خورشید می‌چرخد و هر ۷ سال یک بار به زمین نزدیک می‌شود. نام آپوفیس از «خدای آشوب» در اساطیر مصر باستان و به‌دلیل پتانسیل برخورد آن با زمین، گرفته شده است.

اگر آپوفیس با زمین برخورد کند، انرژی بیشتر از ۱۲۰۰ مگاتن TNT آزاد خواهد شد. این مقدار انرژی می‌تواند برای تخریب یک منطقه بزرگ کافی باشد و منجر به ایجاد یک فاجعه عظیم در سطح جهانی شود. با این حال، بر اساس محاسبات فعلی، این سیارک در آینده نزدیک به زمین برخورد نخواهد کرد، اما همچنان عبور نزدیک آن فرصتی نادر برای بازدیدهای علمی و رصد آن فراهم می‌کند.